ATEX sarmal kapı, yanıcı gaz, buhar, sis veya yanıcı toz nedeniyle potansiyel patlayıcı atmosfer oluşma riski bulunan endüstriyel tesislerde kullanılmak üzere projelendirilen özel kapı sistemidir. Standart endüstriyel kapılardan farklı olarak kapının motor, kontrol, elektrik ve diğer ilgili bileşenlerinin uygulama alanındaki ATEX bölge sınıflandırması ve proje gereksinimleri dikkate alınarak seçilmesi gerekir.

Kimya, petrokimya, boya, solvent, ilaç, gıda, enerji ve benzeri endüstrilerde üretim veya depolama süreçleri nedeniyle patlayıcı atmosfer riski oluşabilir. Bu tür alanlarda kullanılacak kapı sisteminin yalnızca mekanik dayanıklılığı değil, bulunduğu ortamın tehlike sınıfına uygunluğu da önem taşır.

FY Otomatik Kapı Sistemleri olarak ATEX sarmal kapı çözümlerini tesisin kullanım amacı, kapı açıklığı, operasyon yoğunluğu ve uygulama alanının belirlenmiş ATEX gereksinimleri doğrultusunda değerlendiriyoruz.

ATEX Nedir?

ATEX, Fransızca ATmosphères EXplosibles ifadesinden türetilmiş ve potansiyel patlayıcı atmosferlerle ilgili Avrupa Birliği düzenlemelerinde kullanılan bir tanımlamadır.

Patlayıcı atmosfer; belirli şartlarda hava ile yanıcı gaz, buhar, sis veya tozların oluşturduğu ve tutuşturucu bir kaynak bulunduğunda yanmanın yayılabileceği ortamları ifade eder.

Bu nedenle ATEX kapsamındaki tesislerde kullanılacak elektrikli ve mekanik ekipmanların seçimi standart bir endüstriyel uygulamadan farklı değerlendirilmelidir.

Kapı sistemi de bu tesisin bir parçası olduğundan motor, kontrol sistemi ve ilgili bileşenlerin tesisin belirlenmiş tehlikeli bölge şartlarıyla uyumlu olması gerekir.

ATEX Sarmal Kapı Nedir?

ATEX sarmal kapı, potansiyel patlayıcı atmosfer bulunan veya oluşma ihtimali değerlendirilen endüstriyel alanlarda kontrollü geçiş sağlamak amacıyla kullanılan sarmal kapı çözümüdür.

Sistem kapı açıklığını dikey yönde açıp kapatarak personel, araç veya malzeme trafiğinin yönetilmesine yardımcı olur.

Ancak standart bir sarmal kapıdan farklı olarak projelendirme sırasında;

• ATEX bölge sınıflandırması,
• Patlayıcı atmosferin kaynağı,
• Gaz veya toz ortamı,
• Ekipman kategorisi,
• Elektrikli bileşenler,
• Motor ve tahrik sistemi,
• Kontrol ekipmanları,
• Potansiyel tutuşturma kaynakları,
• Topraklama ve eşpotansiyel bağlantı gereksinimleri,
• Tesisin risk değerlendirmesi

gibi kriterler dikkate alınmalıdır.

ATEX Sarmal Kapı Nasıl Çalışır?

ATEX sarmal kapının temel hareket prensibi endüstriyel sarmal kapılara benzer.

Kapı, uygun tahrik sistemi aracılığıyla dikey yönde hareket ederek geçiş açıklığını açar veya kapatır.

Ancak sistemde kullanılan elektrikli ve ilgili ekipmanların seçimi uygulama alanının ATEX sınıflandırmasına göre yapılmalıdır.

Kontrol sistemi de projenin şartlarına bağlı olarak uygun bölgede konumlandırılabilir veya tehlikeli alan gereksinimlerine uygun ekipmanlarla oluşturulabilir.

Bu nedenle ATEX kapılarda sistemin tamamı proje bazında değerlendirilmelidir.

ATEX Sarmal Kapının Avantajları

Doğru projelendirilmiş bir ATEX sarmal kapı sistemi:

• Potansiyel patlayıcı atmosfer bulunan endüstriyel alanlara yönelik çözüm sunar.
• Tehlikeli bölge sınıflandırmasına göre projelendirilebilir.
• Kontrollü personel ve araç geçişi sağlar.
• Dikey çalışma prensibi sayesinde yan alan kullanımını azaltır.
• Endüstriyel tesis otomasyonuyla entegre edilebilir.
• Projeye uygun motor ve kontrol seçeneklerine imkân verir.
• Yoğun endüstriyel kullanım için tasarlanabilir.
• Farklı açıklık ölçülerine göre projelendirilebilir.
• Gaz ve toz kaynaklı risklerin bulunduğu farklı endüstriler için değerlendirilebilir.
• İşletmenin mevcut güvenlik prosedürlerinin bir parçası olarak uygulanabilir.

ATEX Sarmal Kapı Teknik Özellikleri

ATEX kapılarda teknik özelliklerin projenin tehlikeli bölge sınıflandırmasına göre belirlenmesi gerekir.

Önemli: ATEX Zone, ekipman kategorisi, sıcaklık sınıfı ve koruma seviyeleri gibi değerler tesisin tehlikeli alan sınıflandırması bilinmeden standart bir ürün özelliği olarak belirtilmemelidir.

ATEX Zone Sınıflandırması Nedir?

ATEX uygulamalarında en önemli konulardan biri tesis içerisindeki tehlikeli alanların sınıflandırılmasıdır.

Gaz, buhar ve sis kaynaklı patlayıcı atmosferler ile yanıcı toz kaynaklı ortamlar farklı şekilde değerlendirilir.

Gaz/buhar ortamlarında Zone 0, Zone 1 ve Zone 2; yanıcı toz bulunan ortamlarda ise Zone 20, Zone 21 ve Zone 22 sınıflandırmalarıyla karşılaşılabilir.

Ancak bir kapının hangi Zone için uygun olması gerektiğine kapı üreticisi keyfî olarak karar vermez.

Tehlikeli bölge sınıflandırması tesisin yetkili uzmanları tarafından belirlenmeli, kapı sistemi ve ekipmanları bu bilgi doğrultusunda seçilmelidir.

Bu ayrımı içerikte özellikle belirtmemiz FY açısından da önemli.

Zone 1 ve Zone 2 Alanlarda Kapı Sistemleri

Gaz veya buhar kaynaklı patlayıcı atmosfer riskinin bulunduğu tesislerde farklı bölge sınıflandırmaları uygulanabilir.

Bir kapının Zone 1 veya Zone 2 olarak sınıflandırılmış bir alanda kullanılmasının planlanması halinde sistemde bulunan ilgili ekipmanların o uygulamanın gereksinimlerine uygun şekilde seçilmesi gerekir.

Motor, sensör, kontrol ekipmanı ve diğer elektrikli bileşenlerin yalnızca “endüstriyel tip” olması yeterli değildir.

Projenin gerçek ATEX gereksinimleri dikkate alınmalıdır.

Zone 21 ve Zone 22 Alanlarda Kapı Sistemleri

Patlayıcı atmosfer riski yalnızca gaz ve solventlerden kaynaklanmaz.

Bazı üretim proseslerinde havada bulunan yanıcı tozlar da risk oluşturabilir.

Un, tahıl, şeker, bazı kimyasal maddeler, ahşap tozu ve çeşitli endüstriyel proseslerden oluşabilecek tozlar uygun şartlarda yanıcı veya patlayıcı atmosfer oluşturabilir.

Bu nedenle Zone 21 veya Zone 22 olarak sınıflandırılmış alanlarda kullanılacak kapı sistemleri de ilgili proje gereksinimleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.

ATEX Motor ve Elektrik Ekipmanları

ATEX sarmal kapının en önemli konularından biri motor ve elektrik ekipmanlarının seçimidir.

Standart motor, anahtar veya sensörlerin tehlikeli alanda kullanılmasının uygun olduğu varsayılamaz.

Projeye bağlı olarak;

• Motor,
• Kontrol elemanları,
• Sensörler,
• Bağlantı ekipmanları,
• Elektrik kutuları,
• Kablolama ve bağlantı elemanları

uygulamanın tehlikeli bölge gereksinimleri dikkate alınarak seçilmelidir.

Bazı projelerde belirli ekipmanların tehlikeli alanın dışında konumlandırılması da sistem tasarımının bir parçası olabilir.

Statik Elektrik ve Topraklama

Potansiyel patlayıcı atmosfer bulunan tesislerde elektrostatik boşalmalar olası tutuşturma kaynaklarından biri olarak değerlendirilir.

Bu nedenle kapının hareketli ve iletken bileşenleri ile tesisin topraklama sistemi proje kapsamında ele alınmalıdır.

Gerekli topraklama ve eşpotansiyel bağlantı çözümleri, tesisin elektrik ve ATEX projesine uygun şekilde uygulanmalıdır.

ATEX Sarmal Kapılarda Otomasyon

ATEX kapılar tesis otomasyonuyla entegre edilebilir; ancak otomasyon ekipmanlarının da uygulamanın tehlikeli alan gereksinimleriyle uyumlu olması gerekir.

Projeye göre kapının kontrolü;

• Uygun buton sistemleri,
• Uzaktan kontrol,
• Sensörler,
• Araç algılama sistemleri,
• Merkezi otomasyon,
• Tesis kontrol sistemi

üzerinden gerçekleştirilebilir.

Hangi kontrol yönteminin kullanılacağı tesisin risk değerlendirmesi ve operasyon senaryosuna göre belirlenmelidir.

Kimya Tesislerinde ATEX Sarmal Kapı

Kimya tesislerinde yanıcı gazlar, solventler, buharlar veya farklı kimyasal maddeler nedeniyle belirli alanlarda patlayıcı atmosfer riski oluşabilir.

ATEX sarmal kapı, tesis tarafından tehlikeli alan olarak sınıflandırılmış geçiş noktalarında uygun proje şartları sağlandığında kullanılabilir.

Kapının malzeme, motor ve kontrol sistemi tesisteki kimyasal ortam ve ATEX gereksinimleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Petrokimya Tesislerinde Kullanım

Petrol ve petrokimya tesisleri ATEX uygulamalarının önemli kullanım alanları arasındadır.

Yanıcı gaz ve buharların bulunabileceği proses alanlarında ekipman seçimi özel önem taşır.

Kapı sistemi bu alanların bir parçasıysa tesisin belirlenmiş Zone sınıfına ve ekipman gereksinimlerine göre projelendirilmelidir.

Boya ve Solvent Tesislerinde Kullanım

Boya üretimi, solvent depolama ve bazı yüzey işlem uygulamalarında yanıcı buhar oluşma ihtimali bulunabilir.

Bu nedenle bu tesislerin belirli bölümleri ATEX kapsamında sınıflandırılabilir.

Uygun ATEX kapı sistemleri, malzeme veya personel geçişlerinin kontrollü gerçekleştirilmesine yardımcı olabilir.

İlaç Endüstrisinde ATEX Kapılar

İlaç ve kimyasal üretim süreçlerinde kullanılan bazı solventler veya toz halindeki maddeler potansiyel patlayıcı atmosfer riskine neden olabilir.

Bu nedenle tesisin risk analizinde ATEX olarak sınıflandırılmış alanlarda kullanılacak kapı sistemlerinin de bu gereksinimler doğrultusunda değerlendirilmesi gerekir.

Gıda ve Tahıl Tesislerinde ATEX Kapılar

ATEX yalnızca petrol ve kimya tesislerini ilgilendirmez.

Bazı gıda üretim süreçlerinde ortaya çıkan ince organik tozlar da uygun konsantrasyon ve şartlarda yanıcı özellik gösterebilir.

Özellikle;

• Un tesisleri,
• Tahıl işleme tesisleri,
• Şeker üretimi,
• Yem tesisleri,
• Tozlu hammadde prosesleri

gibi uygulamalarda tesis tarafından belirlenmiş ATEX bölgeleri bulunabilir.

Bu alanlardaki kapı sistemlerinin de tesis sınıflandırmasına uygun şekilde değerlendirilmesi gerekir.

ATEX Sarmal Kapı Nerelerde Kullanılır?

ATEX gereksinimi bulunan projelerde kullanım alanları arasında:

Kimya Tesisleri

Yanıcı kimyasalların işlendiği veya depolandığı uygun alanlar.

Petrokimya Tesisleri

Gaz ve buhar kaynaklı patlayıcı atmosfer riski bulunan bölümler.

Boya ve Solvent Tesisleri

Yanıcı buhar oluşabilecek üretim ve depolama alanları.

İlaç Üretim Tesisleri

Solvent veya yanıcı toz riski bulunan proses bölümleri.

Gıda Üretim Tesisleri

Yanıcı toz riski nedeniyle ATEX sınıflandırması yapılmış alanlar.

Tahıl ve Un Tesisleri

Toz patlaması riski değerlendirilmiş proses ve depolama bölümleri.

Enerji ve Endüstriyel Tesisler

Tesis risk değerlendirmesinde ATEX bölgesi olarak tanımlanmış uygun geçiş noktaları.

ATEX Sarmal Kapı ile Standart Sarmal Kapı Arasındaki Fark

Standart bir endüstriyel sarmal kapı genel fabrika, depo veya lojistik uygulamalar için tasarlanabilir.

ATEX sarmal kapı ise potansiyel patlayıcı atmosfer riski bulunan alanların özel gereksinimleri dikkate alınarak projelendirilir.

Temel fark yalnızca kapının görünüşü değildir.

Asıl fark;

• Ekipman seçimi,
• Elektrik sistemi,
• Motor,
• Kontrol elemanları,
• Olası tutuşturma kaynaklarının değerlendirilmesi,
• Topraklama,
• Bölge sınıflandırması,
• Dokümantasyon

gibi teknik konulardadır.

Dolayısıyla standart bir sarmal kapıya yalnızca farklı bir motor takılması, sistemi otomatik olarak bir ATEX kapı haline getirmez.

ATEX Sarmal Kapı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Projelendirme öncesinde mümkün olduğunca şu bilgiler sağlanmalıdır:

• Tesisin ATEX Zone sınıflandırması
• Gaz, buhar veya toz ortamı
• İlgili madde veya proses bilgileri
• Kapı açıklığının ölçüsü
• Kapının bulunduğu bölgenin sınırları
• Kullanım sıklığı
• Araç ve personel trafiği
• Motor konumu
• Kontrol sisteminin konumu
• Tesis otomasyon gereksinimleri
• Topraklama altyapısı
• İşletmenin risk değerlendirmesi
• İstenen güvenlik fonksiyonları
• Çevresel şartlar

Bu bilgiler olmadan yalnızca kapı ölçüsüne bakarak doğru ATEX çözümünü belirlemek mümkün değildir.

ATEX Sarmal Kapılarda Güvenlik

ATEX sarmal kapı, tesisin patlama riskini tek başına ortadan kaldıran bir güvenlik sistemi değildir.

Kapı; tesisin daha geniş kapsamlı patlamadan korunma, iş güvenliği ve proses güvenliği yaklaşımının bir bileşenidir.

Tesis tarafında;

• Risk değerlendirmesi,
• Tehlikeli bölge sınıflandırması,
• Tutuşturma kaynaklarının kontrolü,
• Havalandırma,
• Elektrik tesisatı,
• Topraklama,
• Çalışma prosedürleri,
• Periyodik kontrol

gibi diğer önlemler de uygulanmalıdır.

ATEX Sarmal Kapılarda Dayanıklılık

Endüstriyel tesislerde kullanılan kapılar yoğun çalışma şartlarına maruz kalabilir.

Bu nedenle ATEX gereksinimlerinin yanında;

• Kapı konstrüksiyonu,
• Hareket mekanizması,
• Tahrik sistemi,
• Kılavuzlar,
• Bağlantı elemanları,
• Elektrik ekipmanları,
• Yüzey ve malzeme seçimi

de kullanım ortamına uygun olmalıdır.

Kimyasal veya korozif atmosfer bulunan tesislerde çevresel dayanım ayrıca değerlendirilmelidir.

ATEX Sarmal Kapı Bakımı

ATEX uygulamalarında bakım, yalnızca mekanik performans açısından değil güvenlik açısından da önemlidir.

Periyodik kontrollerde;

• Motor ve tahrik sistemi,
• Kontrol ekipmanları,
• Elektrik bağlantıları,
• Topraklama bağlantıları,
• Sensörler,
• Hareketli mekanizmalar,
• Kapı konstrüksiyonu,
• Güvenlik ekipmanları

kontrol edilmelidir.

ATEX kapsamındaki ekipmanlara yapılacak müdahaleler ilgili ekipmanın gereklilikleri ve tesis prosedürleri doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.

ATEX Sarmal Kapı Fiyatları

ATEX sarmal kapı fiyatları, standart endüstriyel kapılarda olduğu gibi yalnızca genişlik ve yüksekliğe göre belirlenmez.

Fiyatı etkileyebilecek başlıca unsurlar:

• Kapı ölçüsü
• ATEX Zone sınıflandırması
• Gaz veya toz ortamı
• Ekipman gereksinimleri
• Motor ve tahrik sistemi
• Kontrol sistemi
• Otomasyon özellikleri
• Kapı konstrüksiyonu
• Kullanım yoğunluğu
• Montaj koşulları
• Dokümantasyon gereksinimleri
• Projeye özel mühendislik

olarak sıralanabilir.

Bu nedenle teklif hazırlanabilmesi için tesisin ATEX bölge bilgisi ve teknik gereksinimlerinin paylaşılması önemlidir.

Neden FY Otomatik Kapı Sistemleri?

ATEX kapı projelerinde yalnızca kapı açıklığının ölçülmesi yeterli değildir.

Tesisin tehlikeli alan sınıflandırması, kullanılacak ekipmanlar, çalışma senaryosu ve çevresel şartların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

FY Otomatik Kapı Sistemleri olarak endüstriyel tesislere yönelik ATEX sarmal kapı ve özel kapı sistemlerini, projenin belirlenmiş teknik gereksinimleri doğrultusunda değerlendiriyoruz.

Amaç; tesisin operasyon ihtiyaçlarını karşılayan, güvenilir ve uygulamanın ATEX gereksinimleriyle uyumlu bir kapı çözümü oluşturmaktır.

ATEX Sarmal Kapı Teklifi Alın

Kimya, petrokimya, boya, solvent, ilaç, gıda veya diğer endüstriyel tesisiniz için ATEX sarmal kapı ihtiyacınız varsa FY Otomatik Kapı Sistemleri ile iletişime geçebilirsiniz.

Kapı açıklığının ölçülerinin yanında varsa;

ATEX Zone sınıfı, gaz/toz bilgisi, tesis risk değerlendirmesi ve teknik şartnameyi bize iletin.

Proje gereksinimlerini değerlendirerek tesisinize uygun ATEX sarmal kapı çözümü ve teklif oluşturalım.

ATEX Sarmal Kapı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

ATEX sarmal kapı nedir?
ATEX sarmal kapı, potansiyel patlayıcı atmosfer bulunan endüstriyel alanların gereksinimleri dikkate alınarak projelendirilen özel sarmal kapı sistemidir.

ATEX ne demektir?
ATEX, potansiyel patlayıcı atmosferlerle ilgili Avrupa düzenlemelerinde kullanılan ve ATmosphères EXplosibles ifadesinden türetilmiş bir terimdir.

ATEX kapı ile standart sarmal kapı arasındaki fark nedir?
ATEX uygulamalarında motor, elektrik ve kontrol ekipmanları dahil ilgili sistem bileşenleri tehlikeli alan sınıflandırmasına göre değerlendirilir.

ATEX sarmal kapı Zone 1 için kullanılabilir mi?
Bu, kullanılacak sistem ve ekipmanın ilgili proje gereksinimlerine uygunluğuna bağlıdır. Zone bilgisi verilmeden genel bir uygunluk beyanı yapılmamalıdır.

ATEX sarmal kapı Zone 2 için uygun mudur?
Uygun ekipman ve proje tasarımıyla ilgili Zone gereksinimlerine yönelik çözümler değerlendirilebilir. Kesin uygunluk ürün ve proje dokümantasyonuyla doğrulanmalıdır.

ATEX kapılar tozlu ortamlarda kullanılabilir mi?
Yanıcı toz bulunan alanlarda Zone 20, 21 veya 22 gibi sınıflandırmalar söz konusu olabilir. Kapı sistemi tesisin belirlenmiş sınıflandırmasına göre seçilmelidir.

ATEX sarmal kapılar nerelerde kullanılır?
Kimya, petrokimya, boya-solvent, ilaç, gıda, tahıl ve diğer ATEX sınıflandırması bulunan endüstriyel tesislerde kullanılabilir.

ATEX sarmal kapı otomatik olabilir mi?
Evet, ancak motor, kontrol ve diğer ilgili ekipmanların uygulamanın ATEX gereksinimleri dikkate alınarak seçilmesi gerekir.

ATEX sarmal kapı fiyatı nasıl belirlenir?
Kapı ölçüsünün yanında Zone sınıfı, gaz/toz ortamı, ekipman gereksinimleri, otomasyon, kullanım yoğunluğu ve montaj şartları fiyatlandırmayı etkiler.

Her patlamaya dayanıklı kapı ATEX kapı mıdır?
Bu iki ifade otomatik olarak aynı anlama gelmez. ATEX uygunluğu belirli ekipman, sınıflandırma ve dokümantasyon gereksinimleriyle ilişkilidir; ürünün gerçek belgeleri incelenmeden “ATEX sertifikalı” veya belirli bir Zone’a uygun olduğu iddia edilmemelidir.